سخنرانى [ در جمع ايرانيان مقيم پاريس دربارهء توطئه بر عليه اسلام و روحانيت ] زمان : 23 مهر 1357 / 12 ذى القعدة 1398 مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو موضوع : مطالعهء استعمارگران درباره منابع زيرزمينى ايران و روحيات مردم - توطئه بر ضد اسلام و روحانيت - امريكايىها در ايران حضار : دانشجويان و ايرانيان مقيم پاريس [ بسم اللَّه الرحمن الرحيم ] اوضاع توانفرسا مع الأسف من وقتى آقايان را ملاقات مىكنم كه تقريباً قدرت بيان از من سلب شده است ؛ از جهت اينكه اولًا پيرمردى و كِبَر سن است كه نمىگذارد من حتى صدايم به چند قدمى برسد ، و ثانياً اوضاع ممالك اسلامى مطلقاً و داخلهء ايران بالخصوص يك وضعى شده است كه سلب آسايش را از انسان مىكند و قدرت هر چيز را از انسان مىگيرد ؛ و من امروز هم بنا داشتم كه در اين محلى كه آقايان مجتمع شدند ، بيايم و در آنجا بعض مطالب ، بعض درد دلها را به آقايان تذكر بدهم لكن مقتضياتى پيش آمد كه صلاح نديدند امروز بيايم . جاسوسان در پوشش سياحان در هر حال وضع ممالك اسلامى ، خصوصاً اين ممالكى كه داراى مخازن هستند مثل مملكت ايران - كه در رأس آنهاست - تقريباً اوضاع اينها مورد مطالعهء اين قدرتمندها ، اين دولتهاى ابرقدرت ، . . . بوده است . اوضاع شرق و اگر ملاحظه كرده باشيد در اين سياحهايى كه از اينها از شايد سيصد سال پيش از اين - كه راه يافتند به شرق - سياحهايى كه از اينها آمدند به اسم سياحت ؛ اينها يك مأمورين سياسى بوده‌اند براى مطالعهء اين ممالك شرق . در ايران اينها مىآمدند و در تمام شهرها ، دهات ، همهء اينها را مطالعه مىكردند . بيابانها ، حتى آن بيابانهايى كه هيچ آب و علفى نداشتند ، اينها با تحمل زحمتهاى فراوان ، با شتر در آن وقت مىآمدند و با كاروانها حركت مىكردند و اوضاع